Nie możesz zasnąć nie zostawiając włączonego światła? Panicznie boisz się iść do sypialni wieczorem? Możliwe, że cierpisz na nyktofobię, czyli irracjonalny strach przed nocą lub ciemnością. Co powoduje ten irracjonalny strach? Jak można je rozpoznać i przezwyciężyć?

Wszyscy jesteśmy czymś „sterroryzowani”. Jednych przerażają pająki lub zamknięte przestrzenie, innych krew lub burza. Do najczęstszych lęków należy strach przed ciemnością. Lęk ten występuje zazwyczaj u dzieci, ale może również dotyczyć niektórych dorosłych. Zazwyczaj każdej osobie udaje się w mniejszym lub większym stopniu oswoić ten lęk przed ciemnością, ponieważ jest on przejściowy, niezbyt intensywny i nie przeszkadza w codziennym życiu. Z drugiej strony, kiedy ten strach przed ciemnością staje się uporczywy, niekontrolowany i nadmierny, mówimy wówczas o fobii.

Co to jest nyktofobia?

W starożytnej grece „nycto” oznacza „noc”, a „phobos” – „strach” lub „przerażenie”. Najwyraźniej nyktofobia jest irracjonalnym lękiem przed nocą lub ciemnością. Fobia ta jest tak zwaną patologią „sytuacyjną”, w której pacjenci boją się przebywać w ciemności. Starają się uniknąć tej stresującej sytuacji i w końcu, na przykład, nie śpią przez całą noc. Nyktofobia zazwyczaj nie jest strachem przed samymi ciemnością, ale strachem przed możliwymi lub wyobrażonymi niebezpieczeństwami ukrytymi w ciemności.

Nyktofobia może wynikać z naturalnych skłonności. Lęk przed ciemnością pojawia się po 18 miesiącu życia. W tym wieku dziecko jest w stanie poruszać się. Dlatego chce kontrolować swoje otoczenie. Gdy znajdzie się w ciemności, nie jest już w stanie tego zrobić. Zaczynają wpadać w panikę i czują się opuszczeni. Lęk ten zazwyczaj zanika w okresie latencji (czas rozwoju dziecka) około 6 lub 7 roku życia. W tym czasie lęki i impulsy dziecka ustępują, ponieważ zaczyna ono przystosowywać się do świata zewnętrznego. Ponadto, uczy się czytać, nawiązywać relacje i współdziałać z innymi.

Aby oddzielić strach przed ciemnością od strachu przed samotnością u dzieci, psycholog radzi rodzicom zwrócić uwagę na pewne fizyczne oznaki. Jeśli dziecku przyspiesza tętno i poci się, to rzeczywiście jest to fobia. Jeśli natomiast objawy te nie występują, a zwykłe przytulenie jest w stanie pocieszyć dziecko, oznacza to, że boi się ono samotności.

Co powoduje nyktofobię?

Przyczyny tego irracjonalnego strachu przed nocą lub ciemnością mogą być fizjologiczne. Wzrok jest jednym z najważniejszych zmysłów człowieka. Pozwala nam na opanowanie otoczenia i wizualizację zagrożeń. Ten zmysł jest niezbędny do przetrwania. Kiedy jesteśmy w ciemności, nie widzimy już niebezpieczeństw, więc stajemy się niespokojni.

Co więcej, gdy jesteśmy pozbawieni tego zmysłu, inne zmysły, w szczególności słuch, są bardziej rozwinięte, jak to ma miejsce w przypadku osób niewidomych. Najmniejszy hałas może nas przestraszyć. Kiedy nie widzisz, twoja wyobraźnia ma dużo miejsca do rozwoju. W rezultacie wszystko staje się przerażające. Wyobraźnia ta jest jeszcze bardziej wyrazista u osób, które doświadczyły traumy, czyli takich, które zostały zaatakowane lub wpadły w ciemność.

Nyktofobia może być również związana z traumatycznym wydarzeniem, które miało miejsce w ciemności. Jeśli jednak tak nie jest, a osoba czuje się tak, jakby traciła kontrolę, gdy jest zanurzona w ciemności, to jest to lęk, zdolność do wzmacniania lub tworzenia stresu przez cały czas. Charakteryzuje się on rodzajem rozproszonego lęku, którego doświadcza się w obliczu określonej sytuacji lub środowiska. W tej sytuacji nyktofobia jest jednym z objawów lęku. Jeśli ta fobia nie jest wynikiem traumy, może być również spowodowana przez nadaktywną wyobraźnię.

Jakie są objawy nyktofobii?

Objawy nyktofobii są podobne do tych, które występują w przypadku ataku lęku. Ten irracjonalny strach przed nocą lub ciemnością objawia się następująco:

a. nudności;

b. tachykardia, tj. stałe lub przemijające zwiększenie częstości akcji serca;

c. pocenie się;

d. skurcze brzucha;

e. dreszcze.

Jak pokonać nyktofobię?

Aby pokonać nyktofobię, psycholog radzi zwrócić się do medytacji i ćwiczeń oddechowych. Zaleca również, aby nie zmieniać rytmu snu. Osoby cierpiące na nyktofobię unikają chodzenia spać w nocy i robią to w ciągu dnia. Lepiej jest tego unikać i wykonywać czynności, które pozwalają im się wyżyć w ciągu dnia. Te czynności je zmęczą i pozwolą im spokojnie spać w nocy. Kolejną radą jest czytanie zamiast oglądania telewizji wieczorem.

Zaleca się również konsultację z psychologiem. Ten specjalista pomoże pacjentowi zrozumieć, skąd ta fobia pochodzi, ale także od kiedy i dlaczego nie może odpuścić i stracić kontroli. Nyktofobicy mogą również skorzystać ze specjalistycznej terapii. Pacjent jest umieszczony w relaksującym środowisku. Jest on proszony o wyjaśnienie swojej fobii. Muszą podawać przykłady i opisywać sytuacje, które ich przerażają.

Terapia zanurzeniowa może być również stosowana w celu przezwyciężenia noktofobii. Polega ona na wykonywaniu ćwiczeń specyficznych dla fobii pacjenta. Na przykład, osoba cierpiąca na nyktofobię jest pogrążona w ciemności przez pewien okres czasu, musi oddychać i zaakceptować fakt, że znajduje się w tej sytuacji. Ale uważaj, te ćwiczenia muszą być wykonywane powoli i stopniowo. Trzeba zacząć od podstaw, a osoba musi czuć, że ma kontrolę nad każdym krokiem.

Zdjęcie autorstwa Plato Terentev z Pexels