Ile zapłacisz za ogrzewanie po wejściu ETS2

ETS2 to unijna opłata za emisję dwutlenku węgla z paliw do ogrzewania budynków i transportu. Płacą ją dostawcy paliw, nie ty, ale doliczą ją do ceny, więc zobaczysz ją na rachunku. Startuje w 2028 roku, a nie w 2027, jak pisze większość tekstów w sieci: przesunięcie o rok uzgodniono w grudniu 2025 i przyjęto formalnie w marcu 2026.

Dla domu 140 metrów sprzed 1990 roku, nieocieplonego, z czteroosobową rodziną wychodzi z tego 1483 zł rocznie przy gazie i 2949 zł przy węglu, licząc po 45 euro za tonę. Poniżej możesz podstawić swój dom albo wprost zużycie z rachunku.

Co dokładnie jest objęte, a co nie

Załącznik III dyrektywy nie wymienia paliw z nazwy, tylko kategorie źródeł emisji. Objęte są mieszkania (kategoria 1A4b), usługi komercyjne i publiczne (1A4a) oraz transport drogowy (1A3b). Liczy się więc to, gdzie paliwo jest spalane, a nie jak się nazywa.

W praktyce oznacza to, że węgiel w domowym kotle jest objęty dokładnie tak samo jak gaz, olej opałowy i LPG. Wyłączone są paliwa o współczynniku emisji równym zero, a to właśnie dotyczy biomasy: pellet i drewno spełniające kryteria do ETS2 nie wchodzą. Wyłączone są też odpady komunalne i niebezpieczne używane jako paliwo.

Prąd jest poza ETS2, ale nie dlatego, że jest czysty. Emisja powstaje w elektrowni, a elektrownie są objęte starszym systemem ETS1 od lat. Pompa ciepła nie unika więc opłaty za CO2, tylko płaci ją gdzie indziej i w cenie, która już dziś jest w taryfie.

45 euro to nie jest sufit ceny

Prawie wszystkie teksty o ETS2 podają, że cena uprawnienia jest ograniczona do 45 euro. To nieporozumienie. Artykuł 30h dyrektywy mówi co innego: jeśli średnia cena przez dwa miesiące przekroczy 45 euro w cenach z 2020 roku, z rezerwy uwalnia się 20 milionów uprawnień.

To jest zastrzyk podaży, który ma hamować wzrost, a nie limit, którego nie da się przekroczyć. Do tego ten mechanizm działa tylko do końca 2029 roku. Dlatego kalkulator pokazuje trzy scenariusze obok siebie, od 45 do 80 euro, i nazywa je scenariuszami, a nie prognozą.

Węgiel obrywa dwa razy mocniej niż gaz

To jest najważniejsza liczba w całym temacie, a ginie pod nagłówkami o tysiącach złotych. Przy 45 euro za tonę ten sam dom zapłaci rocznie 1483 zł więcej na gazie i 2949 zł na węglu, czyli 2,0 raza tyle.

Powód jest czysto arytmetyczny. Węgiel kamienny ma wskaźnik emisji 94,05 kilograma CO2 na gigadżul, a gaz ziemny 56,18, czyli o dwie trzecie mniej. Do tego kocioł węglowy ma niższą sprawność niż kondensacyjny gazowy, więc na tę samą ilość ciepła trzeba spalić więcej energii.

Po wejściu ETS2 układ kosztów w tym domu się przestawia. Dziś najtaniej wychodzi gaz, a węgiel jest drugi. Przy 60 euro za tonę ogrzewanie węglem kosztuje już więcej niż pompa ciepła, która opłaty nie płaci wcale. Nie znaczy to, że każdemu opłaca się pompa: znaczy, że rachunek, który dziś wychodzi na korzyść węgla, po 2028 roku wyjdzie inaczej i warto go sobie przeliczyć zawczasu.

Skąd się wzięło 6,3 tysiąca złotych

Ta liczba krąży po wszystkich portalach i pochodzi z analizy wpływu ETS2 na koszty życia Polaków z listopada 2024 roku. Problem nie polega na tym, że jest zmyślona, tylko na tym, jak jest cytowana.

Po pierwsze, to nie jest kwota roczna, tylko suma za cztery lata: 6338 zł za okres 2027–2030 przy ogrzewaniu gazem i 10 311 zł przy węglu. Po drugie, opiera się na starcie w 2027 roku, który już nie obowiązuje, więc to czteroletnie okno przestało pasować. Po trzecie, zakłada, że po połączeniu ETS2 z ETS1 ceny uprawnień się zrównają, a to jest założenie, nie fakt.

W naszym rachunku ten sam dom na gazie zapłaci przez trzy lata od 4450 do 7911 zł dodatkowo, zależnie od scenariusza. Rząd wielkości jest podobny, ale pokazany jako przedział, a nie jako jedna liczba, i z podanym okresem.

Czego ten kalkulator nie robi

Nie prognozuje cen paliw. Bierze dzisiejszą cenę z taryfy albo z notowań i dokłada do niej wyłącznie opłatę za CO2. Ceny gazu i węgla w 2030 roku też będą inne, ale nikt ich nie zna, a narzędzie, które udaje, że zna, wprowadza w błąd dokładnie tam, gdzie człowiek podejmuje decyzję o kotle za kilkanaście tysięcy.

Nie uwzględnia też osłon. Społeczny Fundusz Klimatyczny ma częściowo zrekompensować wzrost kosztów gospodarstwom o niższych dochodach, ale zasady podziału tych pieniędzy w Polsce nie są jeszcze przesądzone, więc nie ma czego wpisać do wzoru.

Wszystko liczy się w twojej przeglądarce. Powierzchnia domu, rodzaj ogrzewania i zużycie nie trafiają na nasz serwer ani do analityki.

Skąd te liczby

Wskaźniki emisji i wartości opałowe pochodzą z tabel KOBiZE, tych samych, których używa się do rozliczania ETS. Cena gazu z taryfy zatwierdzonej przez URE, ceny opału z notowań, każda z datą. Kurs euro z tabeli NBP, pobierany przy każdej aktualizacji danych: w tej wersji 4,3706 zł z tabeli 200/A/NBP/2026.

Zakresy prawne sprawdziliśmy w samej dyrektywie i na stronie Komisji Europejskiej, a nie w przedrukach. To istotne, bo tekst skonsolidowany dyrektywy jest sprzed przesunięcia startu i podaje nieaktualne daty, a większość poradników przepisuje właśnie je.