Pompa ciepła czy kocioł gazowy po ETS2

Po wejściu ETS2 ogrzewanie węglem przestaje być tanie, i to jest moment, w którym większość ludzi zacznie liczyć wymianę kotła. Problem w tym, że odpowiedź nie brzmi „pompa ciepła” ani „kocioł gazowy”, tylko zależy od konkretnego domu, a różnica potrafi iść w dziesiątki tysięcy.

Dla domu 140 metrów sprzed 1990 roku, nieocieplonego, dzisiejsze ogrzewanie węglem po wejściu ETS2 kosztuje 11 407 zł rocznie. Pompa ciepła w tym samym domu to 8879 zł, a kocioł gazowy 7958 zł. Poniżej policzysz to dla swojego domu i swojej wyceny.

Dlaczego pompa nie płaci opłaty za CO2

Prąd jest poza ETS2, ale nie dlatego, że jest czysty. Emisja powstaje w elektrowni, a elektrownie są objęte starszym systemem ETS1 od lat, więc koszt uprawnień siedzi już dziś w taryfie. Pompa nie dostanie nowej opłaty, ale nie jest od opłat wolna.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że po 2028 roku rachunek za pompę przestaje zależeć od ceny uprawnień, a rachunek za gaz i węgiel zaczyna. To jest różnica w ryzyku, a nie tylko w kwocie.

Dotacja zmienia rachunek bardziej niż cena urządzenia

Program Czyste Powietrze nie dotuje kotłów gazowych. Ani złotówki, na żadnym poziomie dofinansowania. Pompę ciepła dotuje, i to kwotami, które przy niższych dochodach sięgają kilkudziesięciu tysięcy.

Maksymalne kwoty z załącznika do programu, obowiązujące od 20 lipca 2026: pompa powietrze-woda 8900, 15 575 albo 22 250 zł, zależnie od poziomu. Pompa gruntowa o podwyższonej efektywności odpowiednio 18 000, 31 500 i 45 000 zł.

Uwaga na słowo „do”. Dotacja to zawsze niższa z dwóch wartości: maksymalnej kwoty z tabeli albo nakładu pomnożonego przez intensywność poziomu. Przy poziomie najwyższym intensywność wynosi sto procent, ale maksymalna kwota i tak obowiązuje, więc nikt nie dostaje zwrotu całej faktury niezależnie od jej wysokości.

I teraz rzecz, której nie usłyszysz od instalatora

W tym konkretnym domu, przy poziomie podstawowym dofinansowania, wymiana węgla na kocioł gazowy zwraca się po 4,3 roku, a na pompę ciepła po 14,3 roku. Mimo że kocioł gazowy nie dostaje żadnej dotacji, a pompa dostaje.

Powód jest prosty: nakład. Pompa po odjęciu dotacji kosztuje 36 100 zł, a kocioł gazowy 15 000 zł. Oszczędność na rachunku jest przy obu podobna, więc decyduje to, ile trzeba wyłożyć.

To się zmienia, gdy wejdzie wyższy poziom dofinansowania, gdy dom jest ocieplony (wtedy pompa pracuje efektywniej), gdy jest instalacja podłogowa albo gdy do domu trzeba dopiero doprowadzić gaz. Dlatego kalkulator pozwala wpisać własną wycenę: to jest jedyna liczba, której nie da się sensownie uśrednić.

Kolejność prac zmienia rachunek

Jeśli planujesz i ocieplenie, i wymianę źródła ciepła, kolejność ma znaczenie. Ocieplony dom potrzebuje mniejszej mocy grzewczej, więc urządzenie może być mniejsze, a mniejsze jest tańsze. To działa niezależnie od technologii.

Przy pompie ciepła działa jeszcze mocniej, bo w ocieplonym domu wystarczy niższa temperatura zasilania, a przy niższej temperaturze pompa pracuje efektywniej. Ten sam sprzęt zużywa wtedy mniej prądu nie dlatego, że jest lepszy, tylko dlatego, że ma łatwiejszą pracę.

Program Czyste Powietrze wymaga zresztą audytu energetycznego i on właśnie po to jest: żeby ustalić kolejność, a nie tylko dopełnić formalności przy wniosku.

Czego ten rachunek nie obejmuje

Nie obejmuje serwisu, przeglądów i żywotności, a te różnią się między technologiami. Nie obejmuje też fotowoltaiki, która zmienia rachunek za pompę, ale jest osobną inwestycją z własnym okresem zwrotu.

Nie prognozujemy też cen paliw. Liczymy na dzisiejszych i dokładamy wyłącznie opłatę za CO2. Jeśli gaz zdrożeje z innych powodów, a prąd stanieje, układ się przesunie. Kalkulator pokazuje mechanizm, a nie wróżbę.

I rzecz najważniejsza przy czytaniu wyniku: nie promujemy żadnej technologii. Jeśli w twoim domu gaz wychodzi taniej niż pompa, kalkulator tak właśnie pokaże, i tak pokazał w przykładzie powyżej.